Column

Titel: Spoedeisende bestuursdwang

Geschreven door: André Beckers

In de toegenomen strijd tegen de hennepteelt worden door de overheid steeds zwaardere middelen ingezet. Een van de nieuwste middelen is het toepassen van spoedeisende bestuursdwang. Hierna zal ik eerst beschrijven wat hieronder moet worden verstaan. Daarna bespreek ik een recente uitspraak van de Voorzieningenrechter om aan te geven dat in de praktijk nog wel eens te snel naar dit zware middel wordt gegrepen.
Artikel 5:21 van de Algemene wet bestuursrecht bepaalt dat, “onder bestuursdwang wordt verstaan het door feitelijk handelen door of vanwege een bestuursorgaan optreden tegen hetgeen in strijd met bij of krachtens enig wettelijk voorschrift gestelde verplichtingen is of wordt gedaan, gehouden of nagelaten”. Wat staat hier nou precies? Ik zal de moeilijk leesbare juridische definitie aan de hand van een overtreding van de Opiumwet toelichten. Het is niet toegestaan om een in de Opiumwet strafbaar gesteld middel, dat is bestemd voor de verkoop, in een voor het publiek toegankelijk lokaal (zoals een winkel) aanwezig te hebben. Zo mogen in een growshop geen hennepstekken en geen wiet voor de verkoop aanwezig zijn. Als dat wel het geval is, is de burgemeester op grond van de Opiumwet bevoegd in te grijpen door bestuursdwang toe te passen. Het gaat er bij bestuursdwang om dat de overheid een onrechtmatige situatie beëindigd.
Bestuursdwang
Bestuursdwang is door de wetgever expliciet aangemerkt als een maatregel en niet als een straf! Het gaat er bij toepassing van bestuursdwang dus niet om dat de overheid het een wetsovertreder probeert af te leren om de wet te overtreden, maar gewoonweg feitelijk aan een illegale situatie een einde maakt. De illegale situatie wordt in wezen in de meeste gevallen al beëindigd doordat de politie overgaat tot het in beslag nemen van de aangetroffen illegale middelen. In het geval van de growshop neemt de politie de hennepstekken en de wiet na ontdekking in beslag en wordt proces-verbaal opgemaakt tegen de wetsovertreder. Dit kan uiteindelijk leiden tot een straf. Daarmee is de zaak dan nog niet afgedaan, omdat vaak ook de burgemeester een maatregel zal treffen. Dit meestal in de eerste instantie met een schriftelijke waarschuwing en bij herhaling met een tijdelijke sluiting van de winkel. Alvorens tot toepassing van bestuursdwang wordt overgegaan, wordt in de regel het beginsel van “hoor en wederhoor” toegepast en krijgt de overtreder de kans de illegale situatie zelf te beëindigen.
Brief van de burgemeester
De eigenaar van de winkel krijgt dan een brief waarin de burgemeester vertelt wat er door de politie is geconstateerd en welke maatregelen hij voornemens is te treffen. Het gaat er dan om dat de burgemeester de feiten en omstandigheden zorgvuldig vaststelt, en dat hij rekening houdt met de op het spel staande belangen. Een dergelijke procedure vergt echter tijd en dat is iets waar het de moderne krachtdadige handhavers aan ontbreekt. Wat we dus steeds vaker zien is dat de burgemeester de beschreven procedure probeert over te slaan door zich op het standpunt te stellen dat hij vanwege de ernst van de situatie met grote spoed dient op te treden. Uit de ontstaansgeschiedenis van de wet en de rechtspraak blijkt dat niet snel kan worden aangenomen dat zich de situatie voordoet dat de burgemeester moet optreden ter onmiddellijke handhaving van de openbare orde. Alleen als dit het geval is mag spoedeisende bestuursdwang worden toegepast. Desondanks zien we in de praktijk dat menig burgemeester bij de ontdekking van hennep op tilt slaat en direct dadendrang toont.
Verweer
In dat geval is verweer geboden. Ik geef een voorbeeld ter illustratie. Onlangs werd een growshop in het arrondissement Breda door een politiemacht binnenste buiten gekeerd. Er werden ruim 800 hennepstekken aangetroffen. Ook werden er zakken aangetroffen met slabs, aarde en hennep(knip)afval. Voor de burgemeester vormde deze vondst aanleiding de zaak direct voor de duur van zes maanden te sluiten. De politie nam alles in beslag en draaide de deur op last van de burgemeester op slot. In de plaatselijke krant verscheen een artikel waarin de ontdekte Opiumwetovertreding in geuren en kleuren werd beschreven en waarbij de actie van de burgemeester breed aan bod kwam. De Voorzieningenrechter van de rechtbank werd vervolgens gevraagd de burgemeester terug te fluiten. Hierbij werd gemeld dat de growshophouder tot voor kort nog complimentjes van de wijkagent kreeg, omdat hij het afval van zijn klanten inzamelde en vervolgens netjes ter verwerking bij het milieupark aanbod. De Voorzieningenrechter maakte de burgemeester duidelijk dat de illegale situatie al was beëindigd door de inbeslagneming van de hennepstekken en het hennepafval, en dat zich vervolgens niet de situatie voordeed dat er sprake was van een zodanig ernstige inbreuk op de openbare orde dan wel veiligheid of gezondheid voor personen dat onmiddellijke sluiting van de growshop geboden was. Het gevolg was dat opnieuw een artikel in de plaatselijke pers verscheen. Dit keer om aan te geven dat de op last van de burgemeester overhaast gesloten growshop op last van de bestuursrechter weer was geopend.

Bezoek ons

Paardestraat 29
6131 HA Sittard
Limburg - Nederland

Contact opnemen

Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Tel: +31 (0)46 760 0030
Fax: +31 (0)46 760 0039

Openingstijden

Ma – Vr 09.00 – 17.00 uur
Zaterdag en zondag gesloten
Alle rechten voorbehouden © 2018, Beckers & Bergmans Advocaten
Website beheer en onderhoud LinQxx - Beter online gevonden worden